Cercuit Brekers|”शेअर बाजारातील ‘सर्किट’ आणि ‘ट्रेडिंग’ यांच्यातील संबंध काय आहे?”

शेअर बाजार मध्ये अनेकदा अस्थिरता निर्माण होते. अशा परिस्थितीत, शेअरच्या किमतीत मोठ्या प्रमाणात वाढ किंवा घट होऊ शकते. यामुळे गुंतवणूकदारांना मोठे नुकसान होऊ शकते. हे नुकसान टाळण्यासाठी, “सर्किट”Cercuit नावाची संकल्पना राबवण्यात आली आहे.

cercuit 1 Cercuit Brekers|"शेअर बाजारातील 'सर्किट' आणि 'ट्रेडिंग' यांच्यातील संबंध काय आहे?"

शेअर मार्केट Cercuit Brekers ची माहिती

सर्किट नियम का आणला गेला?

Rule Cercuit Brekers|"शेअर बाजारातील 'सर्किट' आणि 'ट्रेडिंग' यांच्यातील संबंध काय आहे?"

स्टॉक मार्केटमध्ये, सर्किट ब्रेकर्स Cercuit Brekers हे असे नियम आहेत जे अचानक आणि मोठ्या प्रमाणात घसरण झाल्यास बाजार बंद करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत. हे नियम घाबरून विक्री रोखण्यासाठी आणि बाजारातील अस्थिरता नियंत्रित करण्यासाठी आहेत.ऑक्टोबर 1987 मध्ये, अमेरिकन शेअर बाजारात मोठी विक्री झाली, ज्याला “ब्लॅक मंडे” म्हणून ओळखले जाते. यामुळे गुंतवणूकदारांना मोठे नुकसान झाले.या घटनेनंतर अमेरिकन शेअर बाजारात सर्किट-ब्रेकर नियम लागू झाले.भारतात, सर्किट ब्रेकर्स 28 जून 2001 रोजी सेबीने तयार केले होते आणि 17 मे 2004 रोजी पहिल्यांदा वापरण्यात आले.

Cercuit Brekers सर्किट ब्रेकर्स कसे काम करतात?

सर्किट ब्रेकर्स हे एका स्वयंचलित यंत्रणेसारखे काम करतात जे विशिष्ट निर्देशांकांवर लक्ष ठेवतात.

उदाहरण:

समजा, निर्देशांकासाठी सर्किट ब्रेकर 10% वर सेट केला आहे. याचा अर्थ, जर निर्देशांक 10% ने वाढला किंवा 10% ने कमी झाला तर बाजार बंद होईल.

बाजार बंद होण्याची प्रक्रिया:

सर्किट ब्रेकर सक्रिय:

जेव्हा निर्देशांक विशिष्ट टक्केवारीने बदलतो तेव्हा सर्किट ब्रेकर सक्रिय होतो.

ट्रेडिंग थांबते:

सर्किट ब्रेकर सक्रिय झाल्यावर, सर्व ट्रेडिंग थांबते. याचा अर्थ कोणतेही शेअर्स खरेदी किंवा विक्री केले जाऊ शकत नाहीत.

बाजार बंद:

ट्रेडिंग थांबल्यानंतर, बाजार काही वेळासाठी बंद होईल.

बाजार पुन्हा उघडणे:

बाजार बंद झाल्यानंतर, विशिष्ट वेळेनंतर तो पुन्हा उघडेल.

Cercuit Brekers सर्किट ब्रेकर्सचे फायदे

  • घाबरून विक्री रोखतात
  • बाजारातील अस्थिरता कमी करतात
  • गुंतवणूकदारांना नुकसान होण्यापासून वाचवतात

Cercuit Brekers सर्किट ब्रेकर्सचे तोटे

  • बाजारात अडथळा आणू शकतात
  • गुंतवणूकदारांसाठी संधी कमी करू शकतात

लोअर आणि अप्पर सर्किट म्हणजे काय?

शेअर्स आणि निर्देशांकांमध्ये नेहमीच एक सर्किट मर्यादा असते. सर्किट्सचे दोन प्रकार आहेत:

1. अप्पर सर्किट

जेव्हा शेअरची किंमत अनपेक्षितपणे वाढते आणि एका विशिष्ट मर्यादेपर्यंत पोहोचते तेव्हा अप्पर सर्किट उद्भवते. या मर्यादेला अप्पर सर्किट लिमिट म्हणतात. अप्पर सर्किट लिमिट SEBI द्वारे निश्चित केली जाते आणि स्टॉकच्या किंमतीवर आणि त्यातील अस्थिरतेवर आधारित असते.

2. लोअर सर्किट

जेव्हा एखाद्या स्टॉकमध्ये मोठी घसरण होते आणि एका विशिष्ट मर्यादेपर्यंत पोहोचते तेव्हा लोअर सर्किट उद्भवते. या मर्यादेला लोअर सर्किट लिमिट म्हणतात. लोअर सर्किट लिमिट SEBI द्वारे निश्चित केली जाते आणि स्टॉकच्या किंमतीवर आणि त्यातील अस्थिरतेवर आधारित असते.

जेव्हा सर्किट होते तेव्हा काय घडते?

जेव्हा अप्पर किंवा लोअर सर्किट होते तेव्हा त्या स्टॉकचे व्यवहार थांबतात. काही परिस्थितींमध्ये, समभागांचे व्यवहार दिवसभर बंद राहतात, तर काही मोठ्या समभागांमध्ये, सर्किट सुधारित झाल्यानंतर पुन्हा ट्रेडिंग सुरू होते.

सर्किट मर्यादेचे फायदे

  • अस्थिरता कमी करते: सर्किट मर्यादा शेअरच्या किंमतीतील अत्यंत चढ-उतार रोखण्यास मदत करतात.
  • गुंतवणूकदारांचे संरक्षण करते: सर्किट मर्यादा अल्पकालीन अस्थिरतेमुळे गुंतवणूकदारांना होणाऱ्या नुकसानीपासून बचाव करतात.
  • बाजारातील विश्वास वाढवते: सर्किट मर्यादा बाजारातील अधिक स्थिरता आणि विश्वास निर्माण करतात.

सर्किट मर्यादेचे तोटे

  • बाजारात अडथळा आणू शकतात: सर्किट मर्यादा गुंतवणूकदारांसाठी ट्रेडिंगच्या संधी कमी करू शकतात.
  • अकार्यक्षमता निर्माण करू शकतात: सर्किट मर्यादा बाजारपेठेतील अकार्यक्षमता निर्माण करू शकतात.

सर्किट मर्यादा कशी ठरवली जाते?

शेअर्समधील सर्किट मर्यादा एक्सचेंजद्वारे ठरवली जाते. सर्किट्सची श्रेणी खालीलप्रमाणे आहे:

  • 5%
  • 10%
  • 15%
  • 20%

काही लहान तिकीट आकाराच्या शेअर्समध्ये सर्किट मर्यादा 2% आणि 2.50% आहे.

तथापि, कॅश मार्केट आणि फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स सेगमेंटमधील शेअर्समध्ये वरच्या आणि खालच्या सर्किटशी संबंधित नियम वेगळे आहेत. F&O विभागातील समभाग दिवसातून अनेक वेळा फिरतात.

सर्किट मर्यादा ठरवताना एक्सचेंज खालील गोष्टींचा विचार करते

  • शेअरची किंमत: उच्च किंमतीच्या शेअर्समध्ये कमी सर्किट मर्यादा असते, तर कमी किंमतीच्या शेअर्समध्ये जास्त सर्किट मर्यादा असते.
  • शेअरची अस्थिरता: अधिक अस्थिर शेअर्समध्ये कमी सर्किट मर्यादा असते, तर कमी अस्थिर शेअर्समध्ये जास्त सर्किट मर्यादा असते.
  • बाजारातील परिस्थिती: बाजार अस्थिर असल्यास, एक्सचेंज सर्किट मर्यादा कमी करू शकते.

तुम्हाला कोणत्याही शेअरची सर्किट मर्यादा कशी कळेल?

  • प्रत्येक शेअरची सर्किट मर्यादा ब्रोकर्सच्या ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध आहे.
  • तुम्ही NSE आणि BSE च्या वेबसाइटवर कोणत्याही शेअरची सर्किट मर्यादा पाहू शकता.

उदाहरण:

समजा, एखाद्या शेअरची किंमत ₹100 आहे आणि त्याची सर्किट मर्यादा 10% आहे. याचा अर्थ, शेअरची किंमत ₹90 (खाली) आणि ₹110 (वरील) पर्यंत जाऊ शकते. जर शेअरची किंमत ₹90 पर्यंत कमी झाली तर लोअर सर्किट लागू होईल आणि ट्रेडिंग थांबेल.

वाचक मित्रांनो आमचा हा आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटला हे आम्हाला कमेंट मध्ये नक्की कळवा तुमच्या काही शंका असल्यास आमच्या ईमेल वर आम्हाला नक्की कळवा..

धन्यवाद..!

Leave a Comment